Lelystad, 10 september 2026 – Op zaterdag 19 september maakt de Batavia zijn laatste reis over water. Het ruim 56 meter lange houten schip wordt van Lelystad via het Markermeer en het IJ naar Amsterdam gesleept, waar het in een droogdok wordt voorbereid op een definitieve plek op land bij Museum Batavialand.
Het vertrek van de ligplaats aan de Oostvaardersdijk staat gepland rond 09:00 uur. Het sleeptransport wordt verzorgd door Koninklijke Van der Wees en gaat vanwege de kwetsbare conditie van het schip in rustig tempo; de tocht duurt naar verwachting zo’n zes uur. De verwachte aankomst bij Damen Shiprepair, vlak bij de NDSM-werf, is rond 15:00 uur.
Met masten en al
De masten blijven tijdens het transport staan, waardoor het silhouet van de 30,5 meter hoge Batavia intact blijft. Ter voorbereiding zijn de kanonnen en een groot deel van de ballast verwijderd. In het ruim en op de dekken zijn tijdelijke stalen schoren aangebracht, die de krachten opvangen op het moment dat het schip in het dok op zijn stoel wordt gezet en de opwaartse druk van het water wegvalt.
Waar je het schip kunt zien
De tocht is te volgen vanaf het water en op verschillende momenten vanaf de wal. In Lelystad biedt vooral de Oostvaardersdijk in het Bataviakwartier zicht op het vertrek. Daarna steekt de Batavia het Markermeer over richting Amsterdam, om later op de dag over het IJ te varen, waar het schip vanaf de kades in het centrum te zien is. Museum Batavialand roept belangstellenden op om een veilige en openbaar toegankelijke plek te kiezen en aanwijzingen ter plaatse op te volgen.
Het terrein van Damen Shiprepair zelf is niet publiek toegankelijk: de aankomst in het dok is daar niet te zien, laat het museum desgevraagd weten. Wie het schip in Amsterdam wil bekijken, kan volgens het museum het beste een plek langs het IJ kiezen.
Het museum heeft een routekaart met tijdsindicaties beschikbaar gesteld: vertrek om 09:00 uur in Lelystad, rond 10:00 tot 12:00 uur op het Markermeer, tussen 13:00 en 14:00 uur op het IJ en aankomst om 15:00 uur. Die tijden zijn indicatief: weer en operationele omstandigheden kunnen het schema verschuiven.
In het dok en weer terug
In het droogdok wordt de Batavia in een zogenoemde stoel geplaatst, een stalen ondersteuningsconstructie van 40 meter lang en 87 ton zwaar. Opmerkelijk detail: de tewaterlating van het schip vond in 1995 door koningin Beatrix plaats vanuit datzelfde dok. Op 1 oktober keert de Batavia op een ponton langs dezelfde route terug naar Lelystad. Verloopt alles volgens plan, dan gaat het schip op 2 oktober aan land en rijdt het naar zijn nieuwe plek op het museumterrein.
Waarom het schip aan land gaat
De Batavia werd tussen 1985 en 1995 gebouwd onder leiding van scheepsbouwmeester Willem Vos, samen met timmerlieden en ruim 600 jongeren die er tijdens hun opleiding aan meewerkten. Een deel van hen is nog altijd bij het schip betrokken. Daarna lag het 31 jaar aan de kade in Lelystad en groeide het uit tot boegbeeld van de stad en het Bataviakwartier.
Plaatsing op land is volgens het museum nodig om het schip voor de lange termijn te behouden: het kan dan drogen, is beter beschermd tegen weersinvloeden en gerichter te onderhouden. De verplaatsing is de eerste zichtbare stap in een grootschalige vernieuwing van Museum Batavialand, waarbij de werf, het schip en de tentoonstellingen op een locatie samenkomen. De opening staat gepland voor eind 2028.
Dit bericht is gebaseerd op een persbericht van Museum Batavialand van 10 september 2026, aangevuld met een toelichting van het museum van 11 september 2026. De genoemde data en tijden zijn opgave van het museum en staan onder voorbehoud van weer en operationele omstandigheden. Meer informatie: batavialand.nl. Beeld: Museum Batavialand.